
İşitme kaybı çoğu zaman sinsice ilerler. Hangi belirtilerde ve hangi yaş ya da risk durumlarında işitme testi yaptırmanız gerektiğini anlatıyoruz.
İşitme testi ne zaman gündeme gelmeli?
“İşitme testi ne zaman yaptırılmalı?” sorusu çoğu zaman bir sorun belirgin hale geldiğinde akla gelir. Oysa işitme kaybı genellikle yavaş ilerler ve kişi bu değişime farkında olmadan uyum sağlar. Konuşmaları tahminle tamamlamak, televizyon sesini biraz daha açmak, kalabalık ortamlardan uzak durmak zamanla alışkanlığa dönüşür.
Pek çok kişi işitme testi yaptırmayı yıllarca erteler. Bunun nedenleri arasında işitme cihazı kullanma kaygısı, yaşlı görünme endişesi ya da “henüz o kadar kötü değil” düşüncesi sayılabilir. Oysa test yaptırmak, cihaz kullanmaya karar vermek anlamına gelmez. Test yalnızca durumunuzu net olarak görmenizi sağlar; ne yapılacağına sonuçları değerlendirdikten sonra birlikte karar verilir.
İşitme testi, işitme durumunuzu nesnel olarak ölçen, ağrısız ve kısa süren bir değerlendirmedir. Sonuçlar, işitme eşiklerinizi desibel (dB) cinsinden gösteren bir odyogramla belgelenir. Bu yazıda hangi belirtilerde, hangi durumlarda ve hangi aralıklarla test yaptırmayı düşünmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
Testi düşündürmesi gereken belirtiler
Aşağıdaki durumlardan bir ya da birkaçını yaşıyorsanız işitmenizi kontrol ettirmenin zamanı gelmiş olabilir:
Bu belirtiler tek başına işitme kaybı olduğunu kanıtlamaz; yorgunluk, dikkat dağınıklığı ya da ortamın akustiği de benzer zorluklara yol açabilir. Ancak bu durumlar sık tekrarlıyorsa ya da zamanla artıyorsa bir test yaptırmak en sağlıklı yaklaşımdır. Belirtilerin ne zamandan beri sürdüğünü ve hangi ortamlarda belirginleştiğini not almak da randevunuzda faydalı olur.
- İnsanların mırıldanarak ya da hızlı konuştuğunu düşünmek
- Kalabalık ortamlarda, restoranlarda veya toplantılarda konuşmaları takip edememek
- Sık sık “Efendim?”, “Ne dedin?” diye tekrar istemek
- Televizyon veya radyo sesini çevrenizdekilerin rahatsız olacağı düzeyde açmak
- Telefonda konuşmayı anlamakta zorlanmak
- Kulaklarda çınlama, uğultu ya da dolgunluk hissi
- Kapı zili, telefon zili veya kuş sesi gibi tiz sesleri kaçırmak
Yakınlarınızın fark ettikleri
İşitme kaybını çoğu zaman önce yakınlar fark eder. Eşiniz televizyonun sesinin çok yüksek olduğunu söylüyorsa, çocuklarınız size birkaç kez seslenmek zorunda kaldıklarını belirtiyorsa ya da iş arkadaşlarınız toplantılarda bazı şeyleri kaçırdığınızı düşünüyorsa bu geri bildirimleri ciddiye almak gerekir.
Bu tür yorumlar karşısında savunmaya geçmek doğaldır; ancak bir işitme testi, tartışmayı sonlandıran en net yoldur. Test sonucu normal çıkarsa içiniz rahat eder; bir kayıp tespit edilirse erken önlem almak mümkün olur. Televizyon sesiyle ilgili ipuçları için televizyonu yüksek sesle izlemek yazımıza göz atabilirsiniz.
İş hayatı da önemli bir göstergedir. Telefon görüşmelerinde zorlanmak, toplantılarda bazı kararları kaçırmak ya da müşterilerle konuşurken tekrar istemek zorunda kalmak, işitmenin iş performansını etkilemeye başladığını gösterebilir. Bu tür zorluklar, işitmenizi kontrol ettirmek için yeterli bir gerekçedir.
Risk gruplarında düzenli kontrol
Belirti olmasa bile bazı kişilerin işitmesini düzenli aralıklarla kontrol ettirmesi önerilir. Gürültülü ortamlarda çalışanlar, ailesinde işitme kaybı öyküsü bulunanlar, diyabet ve yüksek tansiyon gibi kronik hastalıkları olanlar ve iç kulağı etkileyebilecek ilaçlar kullananlar bu grupta yer alır. Hangi ilaçların bu açıdan önem taşıdığına hekiminiz karar verir.
Yaş da önemli bir etkendir. Yaşa bağlı işitme değişiklikleri çoğu zaman tiz seslerden başlar ve yavaş ilerler. Orta yaştan itibaren bir başlangıç ölçümü yaptırmak, ileride yapılacak testlerle karşılaştırma imkânı sağlar. İşitme testi ne zaman tekrarlanmalı sorusunun yanıtı ise kişinin durumuna göre değişir; uygun aralığı hekiminiz ve odyometristiniz birlikte belirleyebilir.
Gürültülü ortamlarda çalışan kişiler için iş yerinde yapılan periyodik işitme ölçümleri de önemlidir. Bu ölçümler, işitmede oluşabilecek bir değişikliğin erken fark edilmesini sağlar. Test sonuçlarınızın bir kopyasını saklamanız, ileride farklı merkezlerde yapılacak ölçümlerle karşılaştırma imkânı sunar.
Çocuklarda işitme testi
Ülkemizde yenidoğanlara işitme taraması yapılmaktadır. Ancak tarama sonucu normal olsa bile çocukluk döneminde işitme sorunları gelişebilir. Konuşma gelişiminde gecikme, seslenince tepki vermeme, televizyona çok yakın oturma, okulda dikkat sorunları ve sık kulak iltihabı geçirme gibi durumlar çocuğun işitmesinin değerlendirilmesini gerektirebilir.
Çocuklarda işitme testi ne zaman yapılmalı sorusunun yanıtı, çocuğun yaşına ve belirtilerine göre değişir; değerlendirme çocuk KBB hekimi ve odyoloji ekibinin yönlendirmesiyle yapılır. Konuyla ilgili belirtileri çocuklarda işitme kaybı belirtileri yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Okul çağındaki çocuklarda öğretmenlerin gözlemleri de değerlidir. Sınıfta söylenenleri sık sık kaçıran, ön sıraya oturmak isteyen ya da yönergeleri geç algılayan bir çocuğun işitmesinin kontrol edilmesi faydalı olabilir. Erken fark edilen işitme sorunları, çocuğun dil ve öğrenme gelişimini desteklemek için zaman kazandırır.
Ne zaman beklemeden hekime gidilmeli?
Bazı durumlar planlı bir test randevusunu beklemeyi gerektirmez. Bir kulakta ani başlayan duyma kaybı, kulak ağrısı veya akıntı, şiddetli baş dönmesi, tek taraflı yeni başlayan çınlama ya da kulakta nabız sesi duyma gibi durumlarda vakit kaybetmeden bir KBB hekimine başvurmalısınız.
Özellikle ani işitme kaybında erken tedavi önemlidir. Bu durumda önce hekim muayenesi yapılır, gerekli testler hekimin yönlendirmesiyle planlanır. İşitme merkezleri tanı koymaz; tanı ve tedavi KBB hekiminin görevidir.
İşitme cihazı kullananlar için de düzenli test önemlidir. İşitme zaman içinde değişebileceği için cihaz ayarının güncel test sonuçlarına göre yapılması gerekir. Cihazınızdan eskisi kadar fayda alamadığınızı hissediyorsanız, bunun nedeni işitmenizdeki bir değişiklik olabilir. Bu durumda yeni bir test, ayarların güncellenmesi için sağlam bir temel sunar.
ASYA TIP Gebze’de işitme testi
İşitme testi ne zaman yaptırılmalı diye düşünüyorsanız yanıt çoğu zaman “şimdi” olabilir. ASYA TIP Gebze merkezimizde odyometristlerimiz, sessiz bir kabinde işitme testi yapar ve sonuçlarınızı sizinle birlikte anlaşılır bir dille yorumlar. Gerekli gördüğümüz durumlarda sizi KBB hekimine yönlendiririz. Test öncesinde nelere dikkat etmeniz gerektiğini işitme testi öncesi hazırlık yazımızda bulabilirsiniz.
Gebze, Darıca, Çayırova ve Dilovası’ndan gelen danışanlarımız için merkezimiz Fatih Devlet Hastanesi Acil karşısındadır. Hafta içi ve Cumartesi günleri randevu alabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
İşitme testi ne kadar sürer?
Temel bir işitme testi genellikle kısa sürer ve ağrısızdır. Ek testler gerekirse süre biraz uzayabilir; randevunuzda size bilgi veriyoruz.
Hiçbir şikâyetim yoksa işitme testi yaptırmalı mıyım?
Risk grubundaysanız veya orta yaşı geçtiyseniz bir başlangıç ölçümü faydalı olur. Bu ölçüm, ileride yapılacak testlerle karşılaştırma imkânı sağlar.
İşitme testi için doktor sevki gerekir mi?
Merkezimizde işitme testi yaptırmak için sevk gerekmez. SGK süreçleri için ise KBB hekimi raporu gerekir.