
Yaz aylarında sık görülen dış kulak iltihabının belirtilerini, nedenlerini ve işitme cihazı kullananların dikkat etmesi gerekenleri anlattık.
Dış kulak iltihabı nedir?
Dış kulak iltihabı, kulak zarına kadar uzanan kulak kanalının derisinde gelişen enfeksiyon ve iltihaptır. Tıpta otitis eksterna olarak adlandırılır. Özellikle yaz aylarında, deniz ve havuz sonrasında sık görüldüğü için halk arasında “yüzücü kulağı” olarak da bilinir.
Kulak kanalının derisi ince ve hassastır. Normalde kulak kiri, kanalı nemden ve mikroplardan koruyan doğal bir tabaka oluşturur. Bu koruyucu tabaka bozulduğunda ya da kanal uzun süre nemli kaldığında bakteriler veya mantarlar kolayca çoğalabilir.
Dış kulak iltihabı, kulak zarının arkasındaki orta kulakta gelişen iltihaptan farklıdır. Orta kulak iltihabı hakkında bilgi almak isterseniz orta kulak iltihabı yazımızı okuyabilirsiniz.
Kulak kanalı derisinin hassas yapısı nedeniyle küçük bir çizik bile mikropların yerleşmesine zemin hazırlayabilir.
Dış kulak iltihabının nedenleri
Dış kulak iltihabını tetikleyebilecek başlıca etkenler şunlardır:
Bu etkenlerin ortak noktası, kulak kanalının doğal koruma düzeninin bozulmasıdır. Kulak kanalı kendi kendini temizleyebilen bir yapıya sahiptir; kulak kiri kendiliğinden dışarı doğru ilerler. Bu nedenle kanalın içini temizlemeye çalışmak çoğu zaman gereksizdir ve faydadan çok zarar getirebilir. Kulak kiri hakkında daha fazla bilgi için kulak kiri temizliği yazımıza bakabilirsiniz.
- Deniz, havuz veya duş sonrasında kulak kanalında kalan nem
- Kulak çubuğu, anahtar, kürdan gibi cisimlerle kulağı kaşımak veya temizlemeye çalışmak
- Kulak kirinin aşırı temizlenerek koruyucu tabakanın bozulması
- Egzama, sedef gibi deri hastalıkları
- Uzun süre kulak tıkacı, kulaklık veya iyi temizlenmemiş işitme cihazı kullanımı
- Saç spreyi ve boyası gibi tahriş edici ürünler
Hangi belirtiler görülür?
Dış kulak iltihabı genellikle kulak kanalında kaşıntıyla başlar. İlerledikçe ağrı belirginleşir. Bu ağrının ayırt edici özelliği, kulak kepçesi çekildiğinde veya kulak girişindeki küçük çıkıntıya bastırıldığında artmasıdır. Çiğneme sırasında da ağrı hissedilebilir.
Kulakta dolgunluk hissi, kanalın şişmesine bağlı işitmede azalma, kulaktan sarımsı akıntı ve kulak çevresinde kızarıklık görülebilir. Bazı durumlarda kulak çevresindeki lenf bezleri büyüyebilir ve ateş eşlik edebilir.
Kulak ağrısı ve akıntı, kendi kendine tedavi edilmemesi gereken belirtilerdir. Bu şikâyetlerde vakit kaybetmeden bir KBB hekimine başvurulmalıdır. Hekim kulak kanalını muayene ederek iltihabın tipini ve yaygınlığını değerlendirir ve uygun tedaviyi planlar.
Belirtiler çoğunlukla tek kulakta görülür, ancak iki kulak birlikte de etkilenebilir. Kulak kanalı şiştiğinde ses geçişi azaldığı için kişi o kulakla daha az duyduğunu fark edebilir. Bu işitme azalması genellikle geçicidir ve iltihap tedavi edildikçe düzelir; düzelmezse işitmenin yeniden değerlendirilmesi gerekir.
Tedavi süreci ve dikkat edilecekler
Dış kulak iltihabının tedavisi hekim tarafından belirlenir. Genellikle kulak kanalının temizlenmesi ve hekimin önereceği kulak damlaları tedavinin temelini oluşturur. Kanal çok şişmişse damlanın içeri ulaşmasını kolaylaştırmak için özel yöntemler kullanılabilir. Bazı durumlarda ağrı kesici veya ağızdan alınan ilaçlar da gerekebilir.
Tedavi süresince kulağı sudan korumak, kulak çubuğu kullanmamak ve hekimin önerdiği tedaviyi tam olarak tamamlamak önemlidir. Belirtiler geçse bile tedaviyi yarıda bırakmak, sorunun tekrarlamasına yol açabilir.
Diyabeti olan veya bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde bu enfeksiyon daha ciddi seyredebilir. Bu kişilerde şiddetli ağrı, geçmeyen akıntı veya yüz bölgesinde şikâyet olduğunda beklemeden hekime başvurulmalıdır.
Kulak damlası kullanırken damlanın oda sıcaklığında olmasına dikkat etmek, baş dönmesi hissini önlemeye yardımcı olabilir. Damlayı damlattıktan sonra birkaç dakika başınızı yana yatırarak beklemek, ilacın kanala yayılmasını kolaylaştırır. Ancak bu ayrıntılar için her zaman hekiminizin talimatlarını izleyin.
İşitme cihazı kullananlar için öneriler
İşitme cihazı ve kalıplar, kulak kanalını kapattığı için kanalın havalanmasını azaltabilir ve nemi hapsedebilir. Ayrıca iyi temizlenmeyen kalıplar mikroorganizmaların taşınmasına aracılık edebilir. Bu nedenle cihaz kullanıcılarının kulak sağlığına ekstra özen göstermesi gerekir.
Dış kulak iltihabı geçirdiğiniz dönemde cihazı kullanmaya devam edip etmeyeceğinizi hekiminize sorun. Genellikle iyileşene kadar ara vermek önerilir. Bu süreçte kalıbınızı ve kubbelerinizi dikkatle temizlemeniz, gerekirse kubbeyi yenilemeniz önemlidir. Kalıp temizliği için kulak kalıbı temizliği yazımıza göz atabilirsiniz.
Sık tekrarlayan iltihaplarda kalıbın kulağa uyumu, havalandırma deliği ve malzemesi gözden geçirilebilir. Bu konuda kulak kalıbı hizmetimizden destek alabilirsiniz.
Cihazınızı her akşam çıkardıktan sonra kuru bir bezle silmek, kalıbı haftada bir kez üreticinin önerdiği şekilde temizlemek ve kulak kanalının gece boyunca havalanmasına izin vermek, kulak sağlığını korumanın basit ama etkili yollarıdır. Kulakta kaşıntı veya kızarıklık fark ederseniz bunu bir sonraki kontrolünüzde mutlaka belirtin.
Dış kulak iltihabından korunma yolları
Basit alışkanlıklarla bu enfeksiyonun riskini azaltmak mümkündür:
Kulağınız sık sık kaşınıyorsa bunun nedenini araştırmak, kaşıma döngüsünü kırmak açısından önemlidir. Kuru cilt, alerji veya deri hastalıkları kaşıntıya yol açabilir. Kaşıntı için kulağınıza herhangi bir yağ veya damla koymadan önce hekiminize danışmanız gerekir; her ürün her kulağa uygun değildir ve kulak zarında delik varsa bazı damlalar zarar verebilir.
- Denize, havuza girdikten veya duş aldıktan sonra kulak kepçesini havluyla nazikçe kurulayın, başınızı yana eğerek suyun akmasını sağlayın.
- Kulak kanalına kulak çubuğu veya başka bir cisim sokmayın.
- Sık yüzüyorsanız hekiminize danışarak uygun yüzücü kulak tıkacı kullanın.
- İşitme cihazınızı ve kalıbınızı düzenli olarak temizleyin, nemli kulağa cihaz takmayın.
- Kulaklık ve tıkaçlarınızı başkalarıyla paylaşmayın.
ASYA TIP Gebze’de kulak sağlığınıza özen
ASYA TIP Gebze merkezimizde işitme cihazı kullanıcılarına, kulak sağlığını koruyan kullanım ve temizlik alışkanlıkları konusunda rehberlik ediyoruz. Dış kulak iltihabı şüphesi taşıyan danışanlarımızı vakit kaybetmeden KBB hekimine yönlendiriyoruz; tanı ve tedavi hekimin alanındadır.
Yaz aylarında cihaz kullanımı hakkında ipuçları için yazın işitme cihazı kullanımı yazımızı da okuyabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Dış kulak iltihabı bulaşıcı mıdır?
Genellikle kişiden kişiye bulaşan bir hastalık olarak görülmez. Ancak kulaklık ve kulak tıkacı gibi kişisel eşyaların paylaşılmaması önerilir.
Dış kulak iltihabı kendiliğinden geçer mi?
Hafif şikâyetler bazen azalabilir, ancak ağrı ve akıntı varsa mutlaka KBB hekimine başvurulmalıdır. Tedavi edilmeyen iltihap yayılabilir.
Kulak iltihabı varken işitme cihazı takılır mı?
Bu kararı hekiminiz verir. Genellikle iyileşene kadar cihaz kullanımına ara verilmesi ve kalıbın iyice temizlenmesi önerilir.