
Çınlama, uğultu ya da vızıltı çoğu zaman bir hastalık değil, bir belirtidir. Kulak çınlamasının sık nedenlerini ve ne zaman hekime gitmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
Kulak çınlaması bir belirtidir
Kulak çınlaması, dışarıda herhangi bir ses kaynağı olmadığı halde kulakta ya da kafanın içinde ses duyulmasıdır. Tıbbi adı “tinnitus”tur. Bu ses kişiden kişiye değişir: çınlama, vızıltı, uğultu, tıslama, cırcır böceği sesi ya da rüzgâr sesi gibi tarif edilebilir. Kulak çınlaması nedenleri çok çeşitlidir ve çoğu zaman tek bir nedene bağlanamaz.
Kulak çınlaması kendi başına bir hastalık değil, işitme sistemindeki bir değişikliğin ya da başka bir sağlık durumunun belirtisidir. Bu nedenle çınlamanın altında yatan olası nedenleri bilmek, doğru yere başvurmak açısından önemlidir. Tanı ve tedavi kararı KBB hekimine aittir. Genel bilgi için kulak çınlaması nedir yazımıza da göz atabilirsiniz.
Çınlama sürekli olabileceği gibi gelip giden ataklar halinde de görülebilir. Bazı kişiler çınlamayı yalnızca sessiz ortamlarda, özellikle gece yatarken fark eder. Gün içinde ortam sesleri çınlamayı örttüğü için daha az rahatsız edici olabilir. Çınlamanın tek kulakta mı yoksa iki kulakta mı olduğu, hekimin nedeni araştırırken dikkate aldığı önemli bir ayrıntıdır.
Kulak çınlaması nedenleri: İşitme kaybı
Kulak çınlaması nedenleri arasında en sık karşılaşılanlardan biri işitme kaybıdır. Yaşa bağlı işitme kaybı ya da gürültüye bağlı işitme kaybı olan pek çok kişi çınlama da yaşar. Bir görüşe göre iç kulaktan beyne ulaşan ses bilgisi azaldığında beyin bu eksikliği telafi etmeye çalışır ve çınlama algısı ortaya çıkar.
Bu nedenle çınlama yaşayan bir kişinin işitmesinin değerlendirilmesi çoğu zaman ilk adımlardandır. Kişi işitme kaybını fark etmemiş olsa bile test sonucunda bazı frekanslarda kayıp saptanabilir. İşitme kaybı olan kişilerde uygun şekilde ayarlanmış işitme cihazları, ortam seslerini daha iyi duyurarak çınlamanın daha az fark edilmesine yardımcı olabilir. Ayrıntılar için tinnitus ve işitme cihazı yazımızı okuyabilirsiniz.
Gürültü ve yüksek sesli ortamlar
Konser, düğün, gece kulübü gibi çok yüksek sesli ortamlardan sonra kulaklarda geçici bir çınlama hissetmek pek çok kişinin yaşadığı bir deneyimdir. Bu, iç kulağın aşırı sese maruz kaldığının bir işaretidir. Geçici çınlama çoğu zaman kısa sürede azalır; ancak tekrarlayan maruziyet kalıcı işitme kaybına ve sürekli çınlamaya yol açabilir.
Gençlerde uzun süre yüksek sesle kulaklık kullanımı da önemli bir risk etkenidir. Kulaklık sesini, yanınızdaki birinin sizinle normal sesle konuşabileceği düzeyde tutmak ve dinleme arasında mola vermek kulakları korur. Konuyla ilgili öneriler için gençlerde kulaklık kullanımı yazımıza göz atabilirsiniz.
Gürültülü iş yerlerinde çalışanlar, yüksek sesle kulaklık kullananlar ve av, atış gibi ani yüksek seslere maruz kalanlar risk altındadır. Kulak koruyucu kullanmak ve kulaklık sesini makul düzeyde tutmak, işitmeyi korumanın en etkili yollarındandır.
Kulakla ilgili diğer nedenler
Çınlama, kulağın farklı bölümlerini ilgilendiren pek çok durumla ilişkili olabilir. Hekimlerin değerlendirdiği sık nedenler şunlardır:
Bu nedenlerin bir kısmı tedavi edilebilir durumlardır. Örneğin kulak kirine bağlı çınlama, kirin hekim tarafından temizlenmesiyle azalabilir. Orta kulak iltihabına bağlı çınlama da tedaviyle düzelebilir. Bu yüzden çınlamayı “yapacak bir şey yok” diyerek kabullenmeden önce mutlaka bir KBB hekimi değerlendirmesi yaptırmak gerekir.
Çınlamanın nedeni her zaman bulunamayabilir. Bu durum kaygı verici gelebilir; ancak nedeni kesin olarak bilinmeyen çınlamalarda da kişinin günlük hayatını kolaylaştıran yaklaşımlar vardır. Ses terapileri, işitme kaybı varsa işitme cihazı kullanımı ve uyku düzenine yönelik öneriler bunlar arasında sayılabilir. Hangi yaklaşımın uygun olduğunu hekiminizle birlikte değerlendirebilirsiniz.
Çınlamanın ne zaman başladığını, hangi durumlarda arttığını ve hangi durumlarda azaldığını not etmek, hekim görüşmesini daha verimli hale getirir. Örneğin kahve içtikten sonra, stresli bir günün ardından ya da gürültülü bir ortamdan çıktıktan sonra çınlamanın değişip değişmediğini gözlemlemek, size özel etkenleri anlamaya yardımcı olabilir.
- Kulak kanalında kulak kiri birikmesi
- Orta kulak iltihabı veya orta kulakta sıvı birikmesi
- Orta kulaktaki kemikçikleri etkileyen otoskleroz
- Meniere hastalığı gibi iç kulak hastalıkları
- Ani işitme kaybı
- Bazı ilaçların iç kulak üzerindeki yan etkileri
Genel sağlıkla ilişkili nedenler
Kulak çınlaması bazen kulağın dışındaki durumlarla da ilişkilidir. Yüksek tansiyon, damar sağlığını etkileyen hastalıklar, çene eklemi sorunları, boyun kaslarındaki gerginlik ve bazı tiroid hastalıkları çınlamayla ilişkilendirilebilir. Stres, yorgunluk ve uykusuzluk ise çınlamayı doğrudan oluşturmasa da daha belirgin hale getirebilir.
Kafeinli içecekler, sigara ve alkol de bazı kişilerde çınlamayı artırabilir; bu etki kişiden kişiye değişir. Hangi etkenlerin sizde çınlamayı artırdığını gözlemlemek ve bunu hekiminizle paylaşmak tedavi sürecine katkı sağlar. Kullandığınız ilaçları hekiminize danışmadan kesmemeniz gerektiğini de hatırlatalım.
Çınlamanın şiddeti ile kişinin bundan ne kadar etkilendiği her zaman aynı değildir. Bazı kişiler belirgin bir çınlamaya rağmen günlük hayatını rahatça sürdürürken, bazıları daha hafif bir çınlamadan ciddi biçimde rahatsız olabilir. Kaygı ve uyku sorunları çınlamayı daha belirgin hale getirebilir; bu nedenle başa çıkma yöntemleri de en az nedenler kadar önemlidir.
Hangi çınlama acil değerlendirme gerektirir?
Çınlamaların çoğu tehlikeli bir durumun işareti değildir; yine de bazı özellikler hekime hızla başvurmayı gerektirir:
- Tek kulakta aniden başlayan çınlama, özellikle duyma azalmasıyla birlikteyse
- Kalp atışıyla uyumlu, zonklayıcı tipte çınlama (kulakta nabız sesi)
- Baş dönmesi, dengesizlik veya kulakta dolgunlukla birlikte görülen çınlama
- Kulak ağrısı, akıntı ya da kafa travması sonrası başlayan çınlama
- Uykuyu ve günlük yaşamı ciddi biçimde etkileyen, giderek artan çınlama
ASYA TIP Gebze’de çınlama ve işitme değerlendirmesi
Kulak çınlaması nedenleri çok çeşitli olduğundan ilk adım KBB hekimi muayenesidir. Hekim değerlendirmesinin ardından işitmenizin ayrıntılı ölçümü için ASYA TIP Gebze merkezimize başvurabilirsiniz. Odyometristlerimiz işitme testi sonuçlarınızı sizinle birlikte yorumlar; işitme kaybı varsa çınlamayı da göz önünde bulunduran cihaz seçeneklerini değerlendirir.
Gebze, Darıca, Çayırova ve Dilovası’ndan gelen danışanlarımız için merkezimiz Fatih Devlet Hastanesi Acil karşısındadır. Uygun bir zaman için randevu alabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kulak çınlaması geçer mi?
Gürültü sonrası oluşan geçici çınlama çoğu zaman kısa sürede azalır. Uzun süren çınlamada nedenin araştırılması ve hekim önerileri doğrultusunda takip edilmesi gerekir.
Kulak çınlaması işitme kaybının belirtisi mi?
Çınlama yaşayan pek çok kişide işitme kaybı da saptanır, ancak her çınlama işitme kaybı anlamına gelmez. Bunu anlamanın yolu işitme testidir.
Tek kulakta çınlama tehlikeli mi?
Tek kulakta aniden başlayan ya da duyma azalması, baş dönmesi veya nabız sesiyle birlikte görülen çınlamada vakit kaybetmeden KBB hekimine başvurulmalıdır.