İşitme Sağlığınız İçin Profesyonel Çözümler

ASYA TIP İşitme Cihazları Satış ve Uygulama Merkezi logosu

Yaşam ve İletişim

İşitme Engelli İletişim: Kayıp Olan Biriyle Konuşmak

·4 dk okuma·ASYA TIP İşitme Cihazları

Yaşlı büyükannesiyle yüz yüze ve net konuşan genç kadın

İşitme kaybı olan biriyle iletişim, küçük alışkanlık değişiklikleriyle çok daha kolay hâle gelir. Aileler ve iş arkadaşları için pratik önerileri derledik.

İşitme engelli iletişim neden özen ister?

İşitme kaybı yalnızca onu yaşayan kişiyi değil, çevresindeki herkesi etkiler. Eşler, çocuklar, torunlar ve iş arkadaşları da zamanla tekrar etmekten, yanlış anlaşılmaktan ya da sohbet dışında kalan birini görmekten yorulabilir. İşitme engelli iletişim, aslında iki tarafın da birkaç küçük alışkanlığı değiştirmesiyle çok daha akıcı hâle gelebilir. Bu yazıda yakınınızla daha rahat konuşmanızı sağlayacak pratik önerileri bir araya getirdik.

İşitme kaybı olan kişi için iletişim, yalnızca kulakla değil gözle ve dikkatle de yapılan bir çabadır. Konuşanın yüzünü görmek, dudak hareketlerini izlemek, bağlamı takip etmek ve eksik kalan kelimeleri tahmin etmek sürekli bir yoğunlaşma gerektirir. Bu yüzden işitme kaybı olan pek çok kişi, uzun sohbetlerden sonra kendini yorgun hisseder. Karşı taraf olarak sizin göstereceğiniz küçük özen, bu yükü önemli ölçüde hafifletir. Unutmayın, sağlıklı bir işitme engelli iletişim ortamı kurmak yalnızca bir tarafın sorumluluğu değildir; işitme güçlüğü yaşayan kişinin de ihtiyaçlarını açıkça söylemesi ve çevresinin bu ihtiyaçlara saygı göstermesi gerekir.

Yüz yüze konuşurken temel kurallar

Yüz yüze iletişim, işitme güçlüğü yaşayan biri için en kolay iletişim biçimidir; çünkü ses, mimikler ve dudak hareketleri bir arada sunulur. Bu avantajı en iyi şekilde kullanmak için şu önerilere dikkat edebilirsiniz:

  • Konuşmaya başlamadan önce kişinin dikkatini çekin; adıyla seslenin veya hafifçe omzuna dokunun.
  • Yüzünüzü ona dönük tutun ve yüzünüzün iyi aydınlandığından emin olun; arkanızda pencere olmasın.
  • Doğal bir hızla, net ve biraz daha yavaş konuşun; bağırmayın.
  • Konuşurken ağzınızı elinizle, bardakla veya yemekle kapatmayın; sakız çiğnemeyin.
  • Başka bir odadan veya arkasından seslenmek yerine yanına gidin.
  • Konuyu değiştirdiğinizde bunu belirtin: “Şimdi tatil planından bahsedelim” gibi.

Bağırmak neden işe yaramaz?

İşitme kaybı olan birine bir şey anlatırken ilk refleks çoğu zaman sesi yükseltmektir. Oysa bağırmak, konuşmayı netleştirmek yerine çoğu zaman bozar. Ses yükseldikçe dudak hareketleri ve yüz ifadesi değişir, kelimeler çarpılarak çıkar ve dinleyen kişi bunu öfke ya da sabırsızlık olarak algılayabilir. Ayrıca iç kulak kaynaklı kayıplarda yüksek sesler rahatsız edici hâle gelebilir.

Daha etkili olan, sesin şiddetini makul düzeyde tutup kelimeleri net ve tane tane söylemektir. Bir cümle anlaşılmadığında aynı kelimeleri aynı şekilde tekrar etmek yerine, cümleyi farklı kelimelerle yeniden kurmak işe yarar. Örneğin “Saat kaçta çıkıyoruz?” anlaşılmadıysa “Evden ne zaman çıkacağız?” diye sormak, farklı seslerle aynı anlamı iletir. Önemli bilgileri, örneğin bir randevu saatini veya ilaç dozunu, sözlü olarak söyledikten sonra yazılı olarak da paylaşmak yanlış anlamaların önüne geçer. İşitme engelli iletişim sırasında sabırsız bir ses tonu yerine sakin ve destekleyici bir tutum, karşınızdakinin kendini güvende hissetmesini sağlar.

Ortamı iletişime uygun hâle getirmek

İletişimin kalitesi, konuştuğunuz ortamdan doğrudan etkilenir. Arka planda açık bir televizyon, çalışan bir bulaşık makinesi veya yüksek sesli müzik, işitme kaybı olan kişinin konuşmayı ayırt etmesini çok zorlaştırır. Önemli bir konuyu konuşacaksanız, televizyonu kapatmak veya daha sessiz bir odaya geçmek basit ama son derece etkili bir adımdır.

Restoran, kafe veya aile toplantısı gibi kalabalık ortamlarda, kişinin duvara yakın ve gürültü kaynağına uzak bir yere oturmasına yardımcı olun. Masada konuşanları görebileceği bir konum seçmek de dudak okumayı kolaylaştırır. Bu konuda daha fazla öneriyi kalabalıkta daha iyi duymak yazımızda bulabilirsiniz.

Telefonda ve grup sohbetlerinde

Telefon, işitme kaybı olan kişiler için en zorlayıcı iletişim biçimlerinden biridir; çünkü yüz ve dudak hareketleri görülemez, ses kalitesi de değişkendir. Mümkünse görüntülü arama tercih edin. Sesli aramalarda daha yavaş konuşun, önemli bilgileri (saat, adres, isim) tekrarlayın ve gerekiyorsa bu bilgileri mesajla da gönderin. Bluetooth bağlantılı işitme cihazları telefon sesini doğrudan kulağa aktararak bu süreci kolaylaştırabilir.

Grup sohbetlerinde ise aynı anda birden fazla kişinin konuşması en büyük engeldir. Sırayla konuşmaya özen gösterin, konuşmaya katılan kişiyi belirtin ve işitme kaybı olan kişinin sohbetin dışında kalmadığından emin olun. Gülünen bir şakayı kaçırdıysa kısaca özetlemek, onu dışlanmış hissetmekten korur. İş yerinde toplantılardan sonra kısa bir yazılı özet paylaşmak da hem işitme güçlüğü yaşayan çalışan hem de tüm ekip için faydalı bir alışkanlıktır.

İşitme cihazı kullanan yakınınıza destek

Yakınınız işitme cihazı kullanıyorsa, cihaz iletişimi büyük ölçüde kolaylaştırır; ancak işitmeyi tamamen normale döndürmez. Bu yüzden yukarıdaki öneriler cihaz kullanan kişiler için de geçerlidir. Özellikle cihaza yeni başlayan biri, beyninin yeni seslere alışması için zamana ihtiyaç duyar. Bu dönemde sabırlı olmak ve küçük ilerlemeleri fark edip dile getirmek motivasyonu artırır. Süreç hakkında bilgi için işitme cihazına alışma süreci yazımıza bakabilirsiniz.

Henüz cihaz kullanmayan ama işitme güçlüğü yaşadığını düşündüğünüz bir yakınınız varsa, konuyu suçlayıcı olmadan, onun yaşadığı zorlukları anladığınızı göstererek açmak en doğru yaklaşımdır. Bu konuda yakınımı nasıl ikna ederim yazımız yol gösterici olabilir. Ani işitme kaybı, kulak ağrısı veya akıntı, baş dönmesi gibi belirtiler varsa ise vakit kaybetmeden KBB hekimine başvurulmasını sağlayın.

ASYA TIP Gebze’de aileyle birlikte süreç

ASYA TIP Gebze merkezimizde işitme testi ve cihaz görüşmelerine danışanlarımızın bir yakınıyla birlikte gelmesini öneriyoruz. Yakınların gözlemleri, kişinin hangi ortamlarda zorlandığını anlamamıza yardımcı olur; aileye de iletişimi kolaylaştıracak öneriler sunma fırsatı buluruz. Odyometristlerimiz işitme engelli iletişim konusunda sorularınızı yanıtlamaktan memnuniyet duyar.

Gebze, Darıca, Çayırova ve Dilovası’ndan gelen aileleri çalışma saatlerimiz içinde randevuyla ağırlıyoruz. Görüşme planlamak için randevu sayfamızı kullanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

İşitme kaybı olan biriyle konuşurken bağırmalı mıyım?

Hayır. Bağırmak kelimeleri çarpıtır ve rahatsız edici olabilir. Yüzünüzü dönük tutarak net, biraz yavaş ve makul bir ses düzeyinde konuşmak daha etkilidir.

Anlaşılmayan bir cümleyi nasıl tekrar etmeliyim?

Aynı kelimeleri tekrarlamak yerine cümleyi farklı kelimelerle yeniden kurun. Bu, farklı sesler aracılığıyla aynı anlamın iletilmesini sağlar.

İşitme cihazı kullanan biriyle normal konuşabilir miyim?

Cihaz iletişimi kolaylaştırır ancak işitmeyi tamamen normale döndürmez. Yüz yüze konuşmak, net telaffuz ve sessiz ortam seçmek yine faydalıdır.

  • işitme engelli iletişim
  • işitme kaybı olan biriyle konuşmak
  • az duyan yakınla iletişim
  • iletişim ipuçları
  • işitme kaybı ve aile

İlgili Yazılar

Tüm Yaşam ve İletişim yazıları

İşitme Sağlığınız İçin İlk Adımı Atın

Odyometristlerimiz Tarık Çiçek ve Ayşe Seven ile görüşmek ve randevu talebinde bulunmak için bize ulaşın.